Thuế TNCN tiền lương tiền công năm 2026: Những thay đổi kế toán và người lao động cần biết

Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với tiền lương, tiền công là một trong những khoản thuế được người lao động và doanh nghiệp đặc biệt quan tâm. Từ năm 2026, chính sách thuế TNCN có nhiều thay đổi đáng chú ý, tác động trực tiếp đến cách tính thuế, mức giảm trừ gia cảnh, biểu thuế lũy tiến cũng như việc xác định các khoản thu nhập được miễn thuế.

Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 đã được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 và có hiệu lực từ ngày 01/07/2026. Đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú, các quy định mới được áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.

Những thay đổi này đòi hỏi doanh nghiệp phải cập nhật lại phần mềm tính lương, phương pháp khấu trừ thuế và hồ sơ quyết toán TNCN. Người lao động cũng cần hiểu rõ quy định mới để biết mình có phải nộp thuế hay không và số thuế phải nộp được xác định như thế nào.

1. Thuế TNCN tiền lương tiền công năm 2026 có gì thay đổi?

Một trong những thay đổi quan trọng nhất là biểu thuế lũy tiến từng phần đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú được giảm từ 7 bậc xuống còn 5 bậc.

Việc giảm số bậc thuế đồng thời nới rộng khoảng cách giữa các bậc giúp đơn giản hóa cách tính thuế và giảm mức độ tăng thuế quá nhanh khi thu nhập của người lao động tăng.

Bên cạnh đó, mức giảm trừ gia cảnh cũng được điều chỉnh tăng đáng kể. Đây là yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến số thuế TNCN mà người lao động phải nộp hàng tháng.

Biểu thuế TNCN mới đối với tiền lương, tiền công

Từ kỳ tính thuế năm 2026, cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần gồm 5 bậc:

Biểu thuế mới được thiết kế theo hướng giảm số bậc từ 7 xuống 5 và nới rộng khoảng cách giữa các bậc thuế.

Cần lưu ý rằng thu nhập tính thuế không phải là toàn bộ tiền lương mà người lao động nhận được. Trước khi áp dụng biểu thuế, phải xác định thu nhập chịu thuế và thực hiện các khoản giảm trừ theo quy định.

2. Mức giảm trừ gia cảnh năm 2026 tăng lên bao nhiêu?

Mức giảm trừ gia cảnh là một trong những điểm thay đổi quan trọng nhất đối với người có thu nhập từ tiền lương, tiền công.

Theo quy định mới, mức giảm trừ đối với người nộp thuế là 15,5 triệu đồng/tháng, tương đương 186 triệu đồng/năm.

Mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng.

Mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế

Người lao động có thu nhập từ tiền lương, tiền công được giảm trừ:

15,5 triệu đồng/tháng.

Như vậy, nếu sau khi trừ các khoản được phép giảm trừ mà thu nhập tính thuế của người lao động không còn thì người đó không phát sinh số thuế TNCN phải nộp.

Mức giảm trừ cho người phụ thuộc

Mỗi người phụ thuộc được giảm trừ:

6,2 triệu đồng/tháng.

Việc tăng mức giảm trừ này giúp giảm đáng kể nghĩa vụ thuế đối với người lao động đang nuôi con nhỏ hoặc có người phụ thuộc đáp ứng điều kiện theo quy định.

Đáng chú ý, Thông tư 87/2026/TT-BTC cũng quy định mức thu nhập làm căn cứ xác định người phụ thuộc không vượt quá 3 triệu đồng/tháng.

3. Cách xác định thu nhập chịu thuế TNCN từ tiền lương, tiền công

Để tính chính xác thuế TNCN, kế toán không thể lấy đơn giản tổng số tiền lương thực nhận nhân với thuế suất.

Thông thường cần thực hiện theo các bước:

Tổng thu nhập → xác định thu nhập chịu thuế → trừ các khoản được giảm trừ → xác định thu nhập tính thuế → áp dụng biểu thuế lũy tiến.

Thu nhập chịu thuế gồm những khoản nào?

Thu nhập từ tiền lương, tiền công có thể bao gồm:

• Tiền lương, tiền công;
• Các khoản phụ cấp, trợ cấp thuộc diện tính thuế;
• Tiền thưởng;
• Các khoản lợi ích bằng tiền hoặc không bằng tiền mà người lao động được hưởng;
• Một số khoản thu nhập khác có bản chất là tiền lương, tiền công.

Tuy nhiên, không phải mọi khoản người lao động nhận được đều phải tính vào thu nhập chịu thuế.

Doanh nghiệp cần phân loại chính xác từng khoản chi trả theo quy định của pháp luật thuế.

4. Nhiều khoản tiền lương được miễn thuế từ năm 2026

Một điểm rất đáng chú ý của chính sách mới là phạm vi thu nhập được miễn thuế được điều chỉnh, bổ sung.

Theo thông tin chính thức của Bộ Tài chính, Luật Thuế TNCN mới bổ sung quy định miễn thuế đối với toàn bộ tiền lương làm việc ban đêm, làm thêm giờ và tiền lương, tiền công trả cho những ngày không nghỉ phép theo quy định của pháp luật.

Tiền làm thêm giờ, làm việc ban đêm

Đây là vấn đề kế toán tiền lương cần đặc biệt lưu ý.

Khi tính thuế TNCN, doanh nghiệp phải xác định đúng phần thu nhập thuộc diện miễn thuế thay vì mặc nhiên đưa toàn bộ khoản tiền làm thêm giờ vào thu nhập chịu thuế.

Việc phân loại chính xác giúp doanh nghiệp khấu trừ thuế đúng và bảo đảm quyền lợi của người lao động.

Tiền lương trả cho ngày phép chưa nghỉ

Tiền lương, tiền công trả cho những ngày không nghỉ phép theo quy định cũng thuộc nhóm được bổ sung vào diện miễn thuế theo chính sách mới.

Do đó, kế toán cần rà soát cách thiết lập bảng lương và phần mềm tính thuế để tránh tính thuế sai đối với khoản thu nhập này.

5. Công thức tính thuế TNCN tiền lương, tiền công năm 2026

Về nguyên tắc, kế toán có thể hình dung quy trình tính thuế theo công thức:

Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế – Các khoản giảm trừ theo quy định

Sau khi xác định được thu nhập tính thuế, doanh nghiệp áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần 5 bậc.

Ví dụ minh họa

Giả sử một người lao động có:

• Thu nhập chịu thuế: 30 triệu đồng/tháng;
• Không có người phụ thuộc;
• Giả sử các khoản bảo hiểm và khoản giảm trừ khác đủ điều kiện đã được xác định theo quy định.

Trước hết, người lao động được giảm trừ gia cảnh 15,5 triệu đồng/tháng.

Phần thu nhập còn lại trước khi tính các khoản giảm trừ khác là:

30 triệu – 15,5 triệu = 14,5 triệu đồng.

Phần thu nhập tính thuế này thuộc bậc 2. Khi tính thực tế, kế toán tiếp tục xác định chính xác các khoản bảo hiểm bắt buộc và các khoản giảm trừ hợp lệ trước khi tính số thuế cuối cùng.

Ví dụ trên cho thấy không thể lấy 30 triệu đồng tiền lương nhân trực tiếp với thuế suất 10% để xác định số thuế phải nộp.

6. Kế toán doanh nghiệp cần thay đổi những gì?

Các thay đổi của năm 2026 không chỉ ảnh hưởng đến người lao động mà còn tác động trực tiếp đến bộ phận kế toán, nhân sự và tiền lương.

Cập nhật phần mềm tính lương

Doanh nghiệp cần kiểm tra lại phần mềm tiền lương và phần mềm kế toán để bảo đảm:

• Mức giảm trừ bản thân là 15,5 triệu đồng/tháng;
• Mức giảm trừ người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/người/tháng;
• Biểu thuế gồm 5 bậc;
• Các khoản thu nhập miễn thuế được phân loại chính xác;
• Các khoản bảo hiểm bắt buộc được xử lý đúng;
• Dữ liệu phục vụ quyết toán TNCN năm 2026 được lưu trữ đầy đủ.

Rà soát hồ sơ người phụ thuộc

Kế toán cần kiểm tra hồ sơ đăng ký người phụ thuộc của người lao động, đặc biệt đối với nhân viên mới hoặc trường hợp có thay đổi thông tin người phụ thuộc.

Việc xác định đúng người phụ thuộc có ảnh hưởng trực tiếp đến số thuế TNCN mà người lao động phải nộp.

Kiểm tra cách tính tiền làm thêm giờ

Do chính sách mới có quy định miễn thuế đối với tiền lương làm việc ban đêm, làm thêm giờ, kế toán cần kiểm tra cách phần mềm đang phân loại khoản thu nhập này.

Không nên để hệ thống tự động đưa toàn bộ tiền làm thêm giờ vào thu nhập chịu thuế nếu khoản đó thuộc diện miễn thuế theo quy định.

7. Người lao động cần lưu ý gì khi nhận lương năm 2026?

Không chỉ kế toán, người lao động cũng nên chủ động kiểm tra bảng lương và chứng từ khấu trừ thuế của mình.

Kiểm tra mức giảm trừ gia cảnh

Người lao động nên kiểm tra xem doanh nghiệp đã áp dụng đúng:

• 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân;
• 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc.

Nếu thông tin người phụ thuộc chưa được cập nhật, người lao động nên làm thủ tục đăng ký theo quy định để bảo đảm quyền lợi.

Kiểm tra các khoản được miễn thuế

Nếu có tiền làm thêm giờ, làm việc ban đêm hoặc tiền lương trả cho ngày phép chưa nghỉ, người lao động nên kiểm tra cách doanh nghiệp thể hiện các khoản này trên bảng lương và chứng từ liên quan.

Điều này đặc biệt quan trọng khi thực hiện quyết toán thuế TNCN.

8. Trường hợp người lao động nghỉ việc nhưng vẫn được trả lương

Một tình huống thực tế mà kế toán thường gặp là người lao động đã nghỉ việc nhưng sau đó doanh nghiệp mới thanh toán một số khoản tiền lương, tiền phép hoặc tiền làm thêm giờ.

Đây là trường hợp cần xem xét cẩn thận về thời điểm chi trả, tình trạng hợp đồng lao động và phương pháp khấu trừ thuế.

Cơ quan thuế trong các hướng dẫn, giải đáp năm 2026 cũng đang xử lý những tình huống liên quan đến tiền lương trả sau khi người lao động đã chấm dứt hợp đồng. Vì vậy, doanh nghiệp không nên chỉ căn cứ vào tên khoản chi mà cần xác định bản chất và thời điểm phát sinh, chi trả của khoản thu nhập.

9. Quyết toán Thuế TNCN tiền lương tiền công năm 2026 cần chuẩn bị gì?

Để tránh sai sót khi Quyết toán Thuế TNCN , doanh nghiệp nên chuẩn bị dữ liệu ngay từ từng tháng thay vì chờ đến cuối năm.

Hồ sơ kế toán Thuế TNCN tiền lương tiền công năm 2026 nên lưu đầy đủ

Một số hồ sơ quan trọng gồm:

• Hợp đồng lao động;
• Phụ lục hợp đồng;
• Bảng chấm công;
• Bảng tính lương;
• Chứng từ thanh toán tiền lương;
• Hồ sơ đăng ký người phụ thuộc;
• Chứng từ khấu trừ thuế TNCN;
• Hồ sơ bảo hiểm;
• Hồ sơ chứng minh các khoản thu nhập miễn thuế;
• Dữ liệu kê khai và nộp thuế TNCN.

Việc lưu trữ đầy đủ giúp doanh nghiệp dễ dàng đối chiếu khi quyết toán hoặc khi cơ quan thuế yêu cầu giải trình.

10. Những điểm kế toán cần đặc biệt lưu ý trong năm 2026

Có thể tóm tắt những thay đổi quan trọng nhất đối với thuế TNCN tiền lương, tiền công năm 2026 như sau:

Các quy định trên cho thấy năm 2026 là năm có nhiều thay đổi quan trọng trong chính sách thuế TNCN. Doanh nghiệp cần cập nhật hệ thống tính lương, hồ sơ người phụ thuộc và quy trình khấu trừ thuế để tránh sai sót.

Kết luận về Thuế TNCN tiền lương tiền công năm 2026

Thuế TNCN tiền lương tiền công năm 2026 có nhiều thay đổi theo hướng điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh, đơn giản hóa biểu thuế và bổ sung một số khoản thu nhập được miễn thuế. Đối với người lao động, mức giảm trừ mới có thể giúp giảm số thuế phải nộp trong nhiều trường hợp. Đối với doanh nghiệp, đây lại là yêu cầu phải rà soát toàn bộ quy trình tính lương, khấu trừ và quyết toán thuế.

Đặc biệt, kế toán cần cập nhật Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15, cùng các văn bản hướng dẫn như Nghị định 253/2026/NĐ-CP và Thông tư 87/2026/TT-BTC để áp dụng đúng quy định hiện hành. Bộ Tài chính hiện cũng đã công bố các hướng dẫn và giải đáp liên quan đến việc triển khai chính sách thuế TNCN mới.

Việc cập nhật chính sách thuế ngay từ đầu kỳ tính thuế không chỉ giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro khi quyết toán mà còn bảo đảm người lao động được hưởng đầy đủ các quyền lợi về giảm trừ và miễn thuế theo quy định mới.